Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

Str. główna > Konfiguracja OE

Konfiguracja OE w 12 krokach

Zdarzyło Ci się przeczytać w odpowiedzi na Twój post, że masz nieskonfigurowany OE i że brakuje Ci deklaracji czegoś o niezrozumiałej nazwie? No to przyszedłeś (albo przyszłaś – panie są tu równie mile widziane) w dobre miejsce, bo zaraz będzie wszystko wyjaśnione. Zrzuty ekranu pokazują angielskojęzyczną wersję OE 6.0 SP1, ale w opisie użyłem terminologii polskiej. Ewentualne wątpliwości powinny rozwiać czerwone strzałki i obrazki kursora, umieszczone przy istotnych klatkach i przyciskach.

Przeważająca większość problemów z deklaracją charsetu spowodowana jest niewłaściwym ustawieniem formatu listów wysyłanych na grupy dyskusyjne, opisanym w punktach 8 i 9. Ale naprawdę gorąco zachęcam do sprawdzenia, czy inne Twoje ustawienia są właściwe. Zajmie Ci to kilka minut czasu, a będzie procentować. Może się zdarzyć, że niektóre ustawienia u Ciebie będą już zgodne z pokazanymi poniżej – albo oznacza to, że patrzysz nie do końca tam, gdzie trzeba (parę okien wygląda identycznie, ale dotyczy innej opcji, na przykład są identyczne okna konfiguracji niektórych opcji poczty i newsów, jedne ustawienia z drugimi nie mają nic wspólnego), albo dane opcje zostały kiedyś już ustawione, przez Ciebie, znajomego lub fabrycznie.

Żadne z podanych tu sugerowanych ustawień nie powodują problemów z czytelnością Twoich listów – nie musisz się obawiać, że ktoś zacznie się skarżyć na to, że nie może Ciebie odczytać. Do tego dopuszczenie unikodu (w transformacji UTF-8) jako równorzędnego z ISO-8859-2 na grupach hierarchii pl.* (patrz strona poświecona usenetowi w Polsce link do str. zewnętrznej oraz posty: qvdjwrm4esfu.dlg@falcon.sloth.hell.pl link do str. zewnętrznejdlptqd$csg$1@news.pse.pl link do str. zewnętrznej, oraz wcześniejsze: wątek cmrv87$ltf$3@debi.pekin.net.pl link do str. zewnętrznej, podwątek zaczynający się od 3dT2dac3kIpn6N34%chopin@akson.sgh.waw.pl link do str. zewnętrznej i post 5kT2kao5eI1s9N34.chopin@akson.sgh.waw.pl link do str. zewnętrznej) wymusza staranną i bezbłędną konfigurację każdego czytnika tak, by nie psuć prawidłowo zakodowanych polskich liter i innych znaków niezależnie od tego, czy zostały zakodowane w ISO-8859-2, czy UTF-8, oraz by nie stwarzać czytelnikom problemów przez brak deklaracji – teraz już nie można założyć, że na grupach hierarchii pl.* posty są pisane tylko w ISO-8859-2 (wyżej wymienione posty zostały napisane przez administratorów najważniejszych serwerów news w Polsce).

Dla osób mieszkających poza Polską, obcokrajowców żyjących w Polsce, członków mniejszości narodowych i etnicznych oraz osób prowadzących rozległą korespondencję w innych językach przygotowałem podstronę ze wskazówkami na temat optymalnej konfiguracji OE do pracy w środowisku wielojęzycznym link prowadzi do podstrony. Tak zaznaczony tekst, na żółtym tle, odnosi się do ustawień specyficznych dla języka polskiego. W przypadku konfiguracji programu do obsługi innego języka może być konieczne użycie nieco innych ustawień (prawie zawsze będzie chodzić o inny charset).

Dokładniejsze instrukcje dotyczące konfiguracji programu dla potrzeb innych języków umieszczone są na końcu danego podpunktu w wyraźnie zaznaczonej klatce – takiej, jak ta.

OE wykazuje też kilka nieprawidłowych zachowań. Zostały one opisane w różnych miejscach na tej stronie i zebrane w dziale Dodatek: Bugi i niedoróbki w dalszej części strony. Używając tego programu musisz być świadomy jego ograniczeń i wad i niestety, w pewnych wypadkach za każdym razem poprawiać ręcznie pewne ustawienia.

W spisie treści poniżej oraz w tekście czerwona strzałka obok odsyłacza: link prowadzi do podstrony oznacza, że temat opracowany jest na podstronie, brak strzałki oznacza, że temat opracowany jest na tej stronie, gdzieś niżej. Ponadto w treści przy różnych odsyłaczach umieszczony jest taki znaczek:  – oznacza on, że odsyłacz prowadzi do strony zewnętrznej. Wszystkie odsyłacze otwierają się w tym samym oknie.

Spis treści:

  1. 12 kroków konfiguracji polskich ogonków oraz informacje, jakie poprawki należy koniecznie zainstalować.
  2. Test ustawień – sprawdź, czy Twój program prawidłowo wyświetla prawidłowe technicznie listy.
  3. Co można jeszcze zmienić i o czym należy pamiętać, korzystając z tego programu: jak widzieć, w jakim kodowaniu wyślesz pisany list, co oznaczają różne opcje komunikatu o niezgodności charsetów.
  4. Pisz po polsku – sprawdzaj pisownię przed wysłaniem.
  5. Podpis i wrotka (tekst wprowadzający) – jak się po(d)pisać i przedstawić przed mlionami słuch^W czytelników.
  6. Dodatek: Bugi i niedoróbki powodujące kłopoty z ogonkami (nie tylko polskimi) i postowaniem jako takim (dużo tego…)
  7. Dodatek: Niedogodności programu mające wpływ na obsługę znaków narodowych w czytanych i wysyłanych listach, ale nie będące bugami.
  8. Dodatek: Inne bugi programu.
  9. Gdzie i kiedy nie używać polskich liter (ani innych znaków narodowych lub specjalnych).
  10. Inne strony z ważnymi informacjami. Jeżeli jeszcze ich nie znasz, przeczytaj je uważnie!
  11. Na koniec…

1. Oto możliwie pełna, obrazkowa instrukcja konfiguracji

Krok 1.

Na początek wejdź do opcji:
Tools - Options (Alt+T,O) albo Narzędzia - Opcje

Krok 2.

Teraz kliknij na zakładkę „Czytanie” (ang. „Read”), a następnie na przycisk „Fonty…” (ang. „Fonts…”). Inne ustawienia na tej zakładce nie mają wpływu na techniczną poprawność wysyłanych listów, jedynie dla własnego bezpieczeństwa zalecam zaznaczenie opcji „Wyświetlaj wszystkie wiadomości jako zwykły tekst” (ang. „Read all messages in plain text”, czerwona strzałka – opcja dostępna dopiero w OE 6.0):
Alt+R; Alt+F
Dzięki temu będziesz zabezpieczony (zabezpieczona) przed phishingiem (ogólnie: ukryciem odsyłacza do strony oszusta próbującego wyłudzić login i hasło np. do banku tak, że wygląda jak prawidłowy odsyłacz do tego banku), dziurami bezpieczeństwa (kontrolki ActivX i złośliwe skrypty) i potwierdzaniem swojego adresu spamerom. Użytkownicy Windowsa XP z SP2 dostający duże ilości listów w formacie HTML, dla których to ustawienie jest uciążliwe, mogą wyłączyć ściągnanie zasobów z zewnętrznych serwerów, co umożliwi bezpieczniejszy podgląd treści bez potwierdzania konta spamerom i zapewni też zabezpieczenie przed szkodliwymi obiektami ściąganymi z zewnętrznych serwerów (ale nie przed phishingiem, złośliwymi skryptami zawartymi w liście ani nie przed kontrolkami ActiveX dołączonymi do listu jako załączniki):

Uwaga: Kliknięcie w powyższym oknie na „Anuluj” (albo „Cancel”) w trakcie konfiguracji spowoduje odrzucenie wszystkich wprowadzonych ustawień i konieczność zaczynania konfiguracji od początku!

Krok 3.

W nowo otwartym oknie w górnym okienku wybierz (zaznacz myszą) „Europa Środkowa” (ang. „Central European”, górna czerwona strzałka), wybierz pasujące Ci czcionki (z punktu widzenia ergonomii i komunikatywności zalecam użycie czcionek o stałej szerokości również jako czcionka proporcjonalna – opcja zaznaczona czerwonym owalem, inaczej nie będziesz poprawnie widzieć tzw. ascii-artów ani zaznaczeń tekstu typu podkreślenia i wyróżnienia, co czasem prowadzi do nieporozumień). Z oczywistych względów muszą to być czcionki unikodowe zawierające znaki właściwe językom używającym danego kodowania, standardowa czcionka Courier New jest do tego celu bardzo dobra i zawiera wszystkie znaki zawarte w charsetach obsługiwanych przez OE. W polu „Kodowanie” (ang. „Encoding”, środkowa czerwona strzałka) wybierz „Środkowoeuropejskie (ISO)” (ang. „Central European (ISO)”). Zwróć koniecznie uwagę na to, by nie wybrać opcji „Środkowoeuropejskie (Windows)”! Dla własnej wygody ustaw też kodowanie środkowoeuropejskie jako domyślne (przyciskiem na dole – dolna czerwona strzałka, całkiem z prawej strony). Jest to ustawienie domyślnego charsetu dla listów nie zawierających deklaracji charsetu – takie niepoprawne technicznie, choć używające poprawnego kodowania, listy będą wówczas prawidłowo wyświetlane (tu należy nadmienić, że każdy list zawierający ogonki czy inne niełacińskie litery musi mieć deklarację charsetu i to ustawienie jest wyłącznie dla wygody – za nieprawidłowe wyświetlanie polskich liter i innych znaków narodowych w listach bez deklaracji charsetu odpowiada wyłącznie wysyłający):

Ponieważ na polskich grupach dyskusyjnych i w korespondencji po polsku (w innych językach też) zdarzają się również listy kodowane US-ASCII (pisane po polskawemu, czyli bez polskich liter) i w UTF-8 (kodowanie to zdobywa sobie coraz większą popularność i jak wspomniałem na początku tej strony jest już praktycznie dopuszczone do użycia w hierarchii pl.*), należy również dokonać analogicznych ustawień dla kodowania UTF-8 i zachodnioeuropejskiego (OE nieprawidłowo i niezgodnie z jakimkolwiek standardem – a także logiką – traktuje kodowanie US-ASCII jako tożsame z ISO-8859-1 i należące do grupy kodowań zachodnioeuropejskich):

W ostatnim przypadku można wybrać US-ASCII albo kodowanie zachodnioeuropejskie (ISO), nie zauważyłem żadnej różnicy w działaniu, gdy domyślne kodowanie jest ustawione na inne niż zachodnioeuropejskie. Pamiętaj, aby w oknach konfiguracji innych grup językowych NIE KLIKAĆ na przycisk „Ustaw jako domyślne” (przekreślony)!

Po dokonaniu powyższych czynności kliknij na OK, by zatwierdzić ustawienia i powrócić do poprzedniego okna. Ustawienie wielkości liter nie ma znaczenia dla technicznej poprawności wysyłanych ani czytanych listów (co chyba oczywiste).

Uwaga: Nie należy pod żadnym pozorem nigdzie wybierać czcionek nieunikodowych, z czasów Windows 3.x! Czcionki takie mają w nazwie końcówkę określającą skrypt (np. CE – środkowoeuropejski, Cyr – cyrylica, Tur – turecki itd.). Takie czcionki nie będą poprawnie działać, dla każdego kodowania należy wybrać czcionkę unikodową. W razie wątpliwości można sobie pomóc rozszerzeniem TTF font properties extension link do str. zewnętrznej – wybierać tylko te czcionki, które zawierają w sobie odpowiednie zakresy Unicode i obsługują odpowiednie strony kodowe! Co prawda można użyć czcionki nieunikodowej w kodowaniu Windows-1252 (zachodnioeuropejskim) do wyświetlania listów w kodowaniu zachodnioeuropejskim, ale nie jest to ani konieczne, ani specjalnie zasadne.

Osoby otrzymujące korespondencję w innych językach muszą dokonać konfiguracji odpowiednich regionalnych grup językowych w sposób analogiczny, jak w przypadku konfiguracji grupy środkowoeuropejskiej (np. języki bałtyckie, cyrylica itp.). Gdy program używany jest do korespondencji przede wszystkim w innym języku (stosującym znaki spoza US-ASCII), nie polskim, należy rzecz jasna wybrać domyślne kodowanie właściwe dla tego języka, w którym najczęściej dostaje się listy. Pomoże w tym tabela kodowań zalecanych lub najczęściej stosowanych dla wybranych języków link prowadzi do podstronyzestawienie oficjalnych nazw charsetów i ich nazw stosowanych w OE link prowadzi do podstrony. Nie ma możliwości ustawienia domyślnego kodowania osobno dla każdej z grup dyskusyjnych, więc osoby czytające newsy w kilku językach niestety będą musiały albo skonfigurować sobie osobne tożsamości dla różnych języków, albo na niektórych grupach przestawiać ręcznie kodowanie na właściwe, gdy natkną się na posty wysłane przez osoby, które używają OE, ale nie czytały tej strony.

Krok 4.

W tym samym oknie, co chwilę przedtem, kliknij na „Ustawienia międzynarodowe” (ang. „Internationa settings…”):

Krok 5.

Tutaj sprawdź, czy na szarym tle obok „Kodowanie domyślne” (ang. „Default encoding”) masz napisane „Europa Środkowa (ISO)” (ang. „Central European (ISO)”). Jeżeli nie, to wróć do poprzedniego etapu i napraw błąd! Druga sprawa to to, by w klatce „Użyj domyślnego kodowania […]” (ang. „Use default encoding […]”, czerwona strzałka) nie było ptaszka! Po zaznaczeniu tego pola będziesz psuć polskie litery w prawidłowo zakodowanych listach, które używają kodowania innego niż ISO-8859-2 (w tym UTF-8 dopuszczonego do używania wszędzie poza hierarchią pl.* newsów, a w hierarchii pl.* dopuszczonego faktycznie do wysyłania listów zawierających znaki nieistniejące w ISO-8859-2, np. różne znaki przestankowe, litery greckie, cyrylicę, znaki matematyczne). Jedyne przydatne zastosowanie tego pola to sytuacja, gdy odbierasz bardzo dużą ilość listów z nieprawidłową deklaracją charsetu (np. z Eudory, która deklaruje wyłącznie ISO-8859-1, a ktoś może napisać treść używając kodowania windows-1250 lub nawet ISO-8859-2 korzystając z klawiatury ISO). Normalnie takie sytuacje zdarzają się rzadko, wielokrotnie rzadziej, niż prawidłowe użycie charsetu innego niż ISO-8859-2 – na przykład UTF-8:

Klikając OK wrócisz do poprzedniego okna.

W przypadku konfiguracji programu dla innego domyślnego języka we wspomnianym oknie będzie pokazane kodowanie wybrane dwa punkty wcześniej.

Krok 6.

Teraz przejdź do zakładki „Wysyłanie”. Tam najpierw sprawdź, czy nie masz ptaszka przy „Odpowiedz na wiadomości używając […]” (ang. „Reply to messages […]”, czerwona strzałka) – zaznaczenie tej klatki spowoduje, że na listy pisane w HTML będziesz odpowiadać również w HTML! Powinieneś za to mieć zaznaczoną opcję „Dołącz wiadomość w odpowiedzi” (ang. „Include message in reply”), umieszczoną powyżej – netykieta poleca cytowanie fragmentów, do których się odnosisz w swojej odpowiedzi, i pisanie pod tymi fragmentami. Pozostałe cztery klatki znajdujące się powyżej tych dwóch nie mają wpływu na techniczną poprawność wysyłanych listów. Teraz kliknij na „Ustawienia międzynarodowe…” (ang. International Settings…):

Krok 7.

Tutaj dwie rzeczy: „Kodowanie domyślne” (ang. „Default encoding”) ustaw na „Europa Środkowa (ISO)” (ang. „Central European (ISO)”) – koniecznie ISO, nie Windows – i wstaw ptaszek w pole „Przy odpowiadaniu […]” (ang. „When replying […]”, czerwona strzałka) – zaznaczenie to jest konieczne, by w odpowiedzi OE w temacie wstawiał prawidłowo Re: zamiast Odp: lub innego zlokalizowanego określenia odpowiedzi (choć w wyniku buga w wersji 5.0 to ustawienie nie miało pożądanego efektu, istniała na to łatka link do str. zewnętrznej, ale obecnie z uwagi na dużą ilość dziur w zabezpieczeniach należy po prostu zainstalować wersję 6.0 SP2 (tylko Windows XP), 6.0 SP1 (inne wersje Windowsów oprócz Windows 95) lub 5.5 SP2 (Windows 95)

Kliknięcie na OK zapisuje ustawienia.

Osoby piszące w innych językach muszą wybrać tu kodowanie właściwe dla języka, w którym najczęściej wysyłają listy. Pomoże w tym tabela kodowań zalecanych lub najczęściej stosowanych dla wybranych języków link prowadzi do podstronyzestawienie oficjalnych nazw charsetów i ich nazw stosowanych w OE link prowadzi do podstrony. Program nie jest wyposażony w żadną automatykę doboru charsetu w zależności od treści, więc albo trzeba stosować osobne tożsamości dla różnych języków, albo ręcznie przestawiać kodowanie na właściwe, gdy pisze się list w języku innym niż ten najczęściej stosowany.

Krok 8.

Najpierw zwróć uwagę na to, że format wysyłania maili i postów ustawiany jest niezależnie. Widzisz, że na dole są podobnie wyglądające opcje: górna dla poczty, a dolna dla newsów, pokazane czerwonymi strzałkami? Na grupach w hierarchii pl (i wielu, wielu innych) używanie HTML jest zabronione. Wiele osób również nie życzy sobie poczty w HTML, poza tym HTML jako ulubiony format spamerów często jest odfiltrowywany. Stąd konieczne jest ustawienie formatu newsów jako zwykły tekst (ang. „Plain text”) (dolna czerwona strzałka) oraz bardzo zalecane jest ustawienie formatu poczty jako zwykły tekst (górna czerwona strzałka) – bez obawy, gdy będziesz chciał wysłać maila w HTML, zawsze możesz przełączyć tryb edycji w menu rozwijanym Format. Teraz klikasz na „Ustawienia zwykłego tekstu…” (ang. „Plain text settings…”) koło „Format wysyłania do grup dyskusyjnych” (ang. News Sending Format, dolna strzałka – koniecznie dolna, górną zajmiemy się w następnym kroku):

Krok 9.

To jest okno z ustawieniami odpowiedzialnymi za najwięcej problemów, jakie outlookowcy stwarzają innym. Związane jest to z błędem MS i niewłaściwą filozofią wyboru formatu domyślnego. Tutaj ABSOLUTNIE KONIECZNIE musisz zaznaczyć „MIME” jako format wiadomości (czerwona strzałka). Domyślnie zaznaczone kodowanie „UUEncode” nie jest do niczego potrzebne – jest to ustawienie odpowiedzialne za format przesyłania załączników, a po pierwsze załączniki są niedozwolone na polskich i prawie wszystkich pozostałych grupach dyskusyjnych, a po drugie kodowanie MIME również pozwala na wysyłanie (i to bardziej efektywne) załączników i wszystkie obecnie używane programy do obsługi poczty elektronicznej i grup dyskusyjnych radzą sobie z załącznikami kodowanymi w MIME równie dobrze, jak z kodowanymi w UUEncode. Ustawienie to może było uzasadnione 15 lat temu, ale nie na początku XXI wieku. List w formacie UUEncode nie zawiera deklaracji charsetu i jako taki może być wysłany wyłącznie pod warunkiem, że w treści, w temacie ani w nazwisku nadawcy nie ma żadnych znaków z ogonkami – również w cytatach! Błędem ze strony MS jest przyjęcie, że OE ustawiony na stosowanie formatu UUEncode nie tylko pozwoli na wysłanie listu zawierającego niedozwolone w tym wypadku znaki (bez deklaracji kodowania treść może zawierać tylko znaki US-ASCII, wszystkie inne, np. polskie litery z ogonkami, są niedozwolone), ale nawet nie ostrzeże przed tym użytkownika. Poza tym w polu „Zezwalaj na 8-bitowe znaki w nagłówkach” (ang. „Allow 8-bit characters in headers”) nie może być ptaszka (z ptaszkiem w tym polu będziesz wysyłać krzaki w temacie – RFC 2822 link do str. zewnętrznej p. 2.2 wyraźnie zabrania stosowania znaków 8-bitowych w nagłówkach). Nie bój się, polskie (i inne) znaki zostaną odpowiednio zakodowane i będą u odbiorców doskonale widoczne. Kodowanie tekstu powinno być ustawione na „Brak” (ang. „None”), technicznie poprawne „Quoted-Printable” jest niezalecane, bo stwarza problemy z cytowaniem w OE, to samo tyczy się kodowania „Base64”, które w dodatku jest rzadziej obsługiwane (patrz oficjalne stanowisko właściciela hierarchii link do str. zewnętrznej). Jedynym poprawnym znakiem cytowania jest znak większości, czyli > – stosowanie innych znaków nie jest mile widziane:

Jeżeli widzisz u siebie ustawienie MIME (jak na zrzucie powyżej), to prawdopodobnie jesteś w opcjach konfiguracji formatu poczty, nie newsów. Wróć do poprzedniego okna i kliknij na właściwy przycisk (dolny, nie górny).
Jak już masz wszystko poprawnie ustawione, klikasz OK i wracasz do poprzedniego okna.

Zgodnie z moją wiedzą w Windows Mail, czyli następcy OE6 (który będzie działał tylko w Windows Vista), czytnik ma być domyślnie ustawiony na MIME.

Krok 10.

Teraz klikasz na „Ustawienia zwykłego tekstu…” koło „Format wysyłania poczty”. Pojawi się identyczne okienko, jak powyżej, na nim zalecam zastosowanie identycznych ustawień.


Jedyną różnicą jest to, że jak najbardziej można wybrać kodowanie Quoted-Printable zamiast Brak (ang. „None”), choć odbiorcy używający OE bez OEPT nie będą mogli poprawnie zacytować tak kodowanego listu. I znów OK na koniec zapisuje ustawienia.

Jeżeli zamierzasz kiedykolwiek wysyłać maile w HTML (przypominam, że posty w HTML są niedopuszczalne na grupach pl. i większości innych grup dyskusyjnych), to kliknij na „Ustawienia HTML…” obok „Format wysyłania poczty” – pokaże się znajome okienko, w którym również powinieneś wprowadzić takie same ustawienia, jak dla poczty i postów w zwykłym tekście.

Krok 11.

Teraz jeszcze wejdź na zakładkę „Redagowanie” (ang. „Compose”) i tam sprawdź, czy nie masz zaznaczonych opcji dodawania wizytówek (czerwona strzałka). Są one zupełnie zbędne, wszystkie istotne informacje o Tobie powinny znaleźć się w nagłówku i ewentualnie w podpisie, a do tego wizytówki nie są w ogóle obsługiwane przez wiele programów:

Dostępne tu ustawienia czcionek tyczą się wyłącznie domyślnego fontu w listach w formacie HTML. Tu również na wszelki wypadek osobiście polecam ustawienie fontów o stałej szerokości do wysyłania nowych listów (w formacie HTML), bo tylko w takim wypadku możesz tworzyć ascii-arty oraz stosować podkreślenia czy inne zaznaczanie tekstu:
cośtamcośtam bla bla błond
                     ^^^^^
W przypadku stosowania czcionki proporcjonalnej uzyskanie takiego efektu w powtarzalny sposób, identycznie wyglądający u innych, jest niemożliwe – użycie innego fontu proporcjonalnego, a nawet tego samego, ale na innym systemie operacyjnym lub przy innych ustawieniach systemowych, spowoduje rozjechanie się zaznaczenia (co można sprawdzić na przykład kopiując obie linie do edytora tekstu i zmieniając font użyty do wyświetlania tekstu). Za to wszystkie fonty o stałej szerokości pozwolą na wyświetlenie zaznaczenia w prawidłowym miejscu.

Krok 12.

Na koniec wejdź w opcje każdego serwera pocztowego:

i upewnij się, że na zakładce „Zaawansowane” opcja dzielenia dużych listów jest niezaznaczona:

Wiele programów pocztowych nie potrafi zdekodować podzielonych listów, poza tym bardzo duże pliki lepiej jest wysyłać przez ftp lub z użyciem serwisów typu rapidshare.de link do str. zewnętrznej. W przypadku binarnych grup dyskusyjnych należy kierować się zasadami każdej z grup (należy tu pamiętać, że OE przyjmuje wyłącznie zakres 16 KB ÷ 16000 KB, czyli około 15,5 MB).

Klikasz OK i masz prawidłowo skonfigurowany program – na tyle, na ile jest to możliwe w samym, gołym OE. Ale OE ma jeszcze parę błędów, których nie można wyeliminować zmianami konfiguracji. Dlatego zainstaluj sobie OE Power Tool link do str. zewnętrznej – polski dodatek do OE poprawiający estetykę wysyłanych listów, przede wszystkim eliminujący zjawisko łamania wierszy w cytatach, co przeszkadza wielu czytelnikom (i jest technicznie niepoprawne oraz sprzeczne z netykietą). Następnie, o ile jeszcze tego nie uczyniłeś, zainstaluj sobie poprawkę Q331923 link do str. zewnętrznej z października 2002 usuwającą błędy zagrażające bezpieczeństwu systemu i pewne błędy techniczne (powodujące, że wysyłane listy mogą być technicznie niepoprawne). Ta poprawka jest dla wersji OE 6.0 SP1. Drugą poprawką wartą zainstalowania jest Q900930 link do str. zewnętrznej (ta jest dostępna tylko dla posiadaczy Windows XP SP2), która m.in. usuwa słynny błąd „begin” (umieszczenie w treści listu linijki zawierającej słowo „begin” i dwóch spacji powoduje, że część listu począwszy od tej linijki nie jest widoczna dla użytkowników OE – MS wiedział o tym błędzie od około 1997 roku i przez tak długi czas nie potrafił lub nie chciał tego błędu usunąć! Niestety, zgodnie z dostępnymi mi informacjami, poprawka wyraźnie jest niedopracowana i nadal będzie możliwe denerwowanie użytkowników OE wpisując w osobnej linii „begin xxx nazwa_pliku.roz”, gdzie xxx to cyfry z przedziału 1÷7). Instalacja poprawki Q331923 jest obowiązkowa, byś nie wysyłał technicznie niepoprawnych listów, zaś instalacja poprawki Q900930 jest zalecana dla Twojej wygody – oczywiście o ile korzystasz z Windows XP SP2.

2. Test ustawień

W celu sprawdzenia prawidłowości ustawień wyświetlania można ściągnąć dwa listy zamieszczone na tej stronie, otworzyć i porównać wyniki ze zrzutami ekranu poniżej:


E-mail testowy kodowany ISO-8859-2


E-mail testowy kodowany UTF-8

3. Co jeszcze warto zmienić, o czym jeszcze warto pamiętać?

3.1 Kontroluj charset, w jakim piszesz

Podczas pisania należy patrzeć na belkę tytułową okna kompozycji – wyświetlany na niej jest charset pisanego listu – ale tylko wtedy, gdy jest on odmienny od charsetu ustawionego jako domyślny dla wysyłania:

Jak najbardziej warto też dodać na paskach narzędziowych przyciski do podglądu i zmiany charsetu: w oknie głównym, w oknie kompozycji i w oknie podglądu listu. Dzięki temu można zawsze podczas czytania lub pisania zmienić kodowanie na właściwe. Innym znanym problemem OE jest fakt, że odpowiadając na list z deklaracją US-ASCII OE na siłę wstawi deklarację kodowania ISO-8859-1, a polskim literom (lub ogólnie znakom, których nie ma w charsecie ISO-8859-1) wpisanym przez Ciebie bez ostrzeżenia obetnie ogonki albo nawet zastąpi je znakami zapytania. Nastąpi to dopiero po zamknięciu okna kompozycji, więc tak naprawdę nie ma możliwości łatwej kontroli tego zachowania. Zachowanie to jest niezgodne z jakimikolwiek standardami ani z logiką – US-ASCII jest podzbiorem każdego kodowania (w tym wszystkich z rodziny ISO-8859-x oraz unikodu w transformacji UTF-8), a ISO-8859-1 nie jest ani tożsame z US-ASCII, ani jako substytut US-ASCII nie jest bardziej domyślne, ani bardziej właściwe od innych kodowań. Z tego powodu odpowiadając na list nie zawierający polskich liter ani żadnych znaków poza łacińskimi literami, cyframi i kropką, przecinkiem itp. zawsze należy sprawdzić, jakie jest kodowanie w oknie kompozycji i w miarę potrzeby zmienić na ISO-8859-2 – również gdy sam nie stosujesz polskich liter. Nie mogąc ustawić US-ASCII ustaw kodowanie przyjęte dla języka polskiego, czyli ISO-8859-2, wprowadzisz tym najmniej zamieszania i najmniej problemów.

Oczywiście w przypadku pisania listu w innym języku wybierz kodowanie normalnie stosowane dla tego języka. Jeżeli tym innym językiem jest angielski, niemiecki, francuski, hiszpański czy inny stosujący ISO-8859-1, nie masz w ogóle tego problemu. Dla przypomnienia: tabela kodowań zalecanych lub najczęściej stosowanych dla wybranych języków link prowadzi do podstronyzestawienie oficjalnych nazw charsetów i ich nazw stosowanych w OE link prowadzi do podstrony.

A teraz do konkretów: aby dodać ten przycisk kliknij drugim przyciskiem myszy gdziekolwiek na pasku i z menu kontekstowego wybierz „Dostosuj”:

W nowo otwartym oknie znajdź w lewym panelu przycisk „Kodowanie”, zaznacz go, a następnie kliknij na przycisk „Dodaj”:

Kliknięcie na „Zamknij” zapisuje zmiany. W przypadku dodawania tego przycisku do okna kompozycji należy czynności te wykonać osobno dla okna kompozycji maila i posta.

3.2 Wysyłanie w unikodzie czy w wybranym charsecie, ale z substytucją (i potencjalną utratą) znaków spoza tego charsetu?

Czasem może się zdarzyć, że w treści wysyłanego listu znajdą się znaki, których nie ma w kodowaniu wybranym dla wysyłanego listu (np. ISO-8859-2 dla listu pisanego po polsku). Często zdarza się to podczas wklejania tekstu z edytora tekstowego lub strony www – na przykład w polskich tekstach mogą się zdarzyć prawidłowe „cudzysłowy” oraz półpauzy – kreseczki średniej długości i myślniki – kreseczki najdłuższe, mogą się zdarzyć znaki specjalne stosowane w matematyce. Możesz odpowiadać na czyjś list zawierający takie znaki, a ręcznie przestawiłeś kodowanie na ISO-8859-2. Przy próbie wysłania zobaczysz taki komunikat:

Bądź bardzo ostrożny z użyciem środkowej opcji! Teoretycznie po wybraniu tej opcji program powinien znaleźć wszystkie znaki nie należące do charsetu i zastąpić je na podstawie tablicy przekodowywań (tak się dzieje na przykład z literami ze znakami diakrytycznymi – jeżeli nie ma ich w wybranym charsecie, to są one zamieniane na litery łacińskie, bez ogonka), ale znaki specjalne zastępuje zwykle znakami zapytania, co zdecydowanie zmniejsza czytelność listu i może prowadzić do pomyłek. Tak się dzieje na przykład ze znakiem € (Euro), który mógłby zostać teoretycznie zamieniony na EUR, ale zamiast tego pojawia się znak zapytania. Zamiast wielokropka pojawi się kropka, itd. itp. Lepiej jest albo wrócić do edycji i pozamieniać znaki spoza charsetu (dolna opcja), albo – jak ma się pewność, że odbiorca może odczytać Unikod – wysłać w Unikodzie (górna opcja). Ciekawostka: znaki ™, © i ® nie są zamieniane, jak można by oczekiwać, na (TM), (C) i (R), ale na pojedyncze wielkie litery T, C i R, co dla odbiorcy może być mylące. Jeżeli nie chcesz wysyłać takiego listu w UTF-8 i zamierzasz w tym celu usunąć z treści znaki spoza ISO-8859-2, zajrzyj na stronę porównującą charsety Windows-1250 i ISO-8859-2 link prowadzi do podstrony, na niej jest lista znaków, których nie ma w ISO i które należy przed wysyłką usunąć z treści. Dostępna też jest podobna strona porównująca charsety Windows-1257 i ISO-8859-13 link prowadzi do podstrony oraz strona porównująca charsety Windows-1253 i ISO-8859-7 link prowadzi do podstrony.

Czasem może też się zdarzyć, że na przykład będziesz musiał napisać list zawierajacy treść w więcej niż jednym języku i będziesz przy tym wiedział, że odbiorca nie może odczytać UTF-8. Możesz wówczas spróbować dobrać charset wspólny dla użytych języków korzystając z tabeli kodowań dla wybranych języków link prowadzi do podstronyuwag dotyczących możliwych charsetów dla wybranych zestawień języków link prowadzi do podstrony.

4. Pisz po polsku!

Ostatnia rzecz, nietechniczna, ale niewątpliwie związana z netykietą i estetyką wysyłanych listów: jeżeli masz zainstalowany pakiet Office, lub sam MS Word, masz też narzędzie do sprawdzania pisowni. Nie zapomnij przed wysłaniem swojego listu sprawdzić ortografii. Najłatwiejszy sposób to nacisnąć klawisz F7. Żadna dysleksja, żadna dysortografia, żaden inny powód nie usprawiedliwia nieużywania tej opcji! Szanuj oczy i nerwy swoich korespondentów, nie robiąc błędów (przynajmniej rażących) będziesz traktowany poważniej i unikniesz docinków, czasem bardzo grubiańskich, na temat Twojej osoby, Twojej inteligencji, wykształcenia i koloru włosów.

Niestety, przełączanie słownika nie jest dobrze rozwiązane – nie ma dostępu do tej opcji przez menu ani przez ewentualny przycisk na pasku narzędziowym, trzeba się przebijać przez Opcje:


Instalacja Office 2007 powoduje, że sprawdzanie pisowni w języku angielskim, hiszpańskim i niemieckim przestanie działać. Powodem jest inny format słownków. Więcej informacji .

banner strony „Bykom stop!”
autor niniejszej strony popiera akcję „Bykom stop!” propagującą poprawne pisanie po polsku: z polskimi literami i bez błędów link do str. zewnętrznej

A co w przypadku braku polskiego słownika? Niestety, jest to produkt komercyjny i obecnie jest rozprowadzany wyłącznie wraz z odpowiednim programem (dawniej można było kupić słowniki indywidualnie). Czasem można nabyć stare wersje produktów MS – Office 97 czy MS Works 4, w wersji polskiej będą one zawierały polski słownik. Programów tych nie trzeba instalować, by mieć moduł sprawdzania pisowni dla języka polskiego. Sam słownik to dwa pliki: mssp_pl.lex (lub w nowszej wersji mssp2_pl.lex) i msppl32.dll lub mssppl32.dll. Te dwa pliki (jeden .lex i jeden .dll) należy znaleźć na dysku instalacyjnym i skopiować na dysk twardy, standardowo są one umieszczone w c:\program files\common files\microsoft shared\proof. Następny krok to zarejestrowanie tych plików tak, by OE wiedział o ich istnieniu i mógł z nich skorzystać: w rejestrze w kluczu HKEY_LOCAL_MACHINE|SOFTWARE|Microsoft|Shared Tools|Proofing Tools|Spelling należy utworzyć podklucz o nazwie 1045, a w nim jedynie kolejny podklucz o nazwie Normal. W tym ostatnim podkluczu należy utworzyć dwa ciągi (string value), jeden o nazwie Dictionary, a drugi o nazwie Engine. Jako wartość pierwszego należy wpisać nazwę wraz ze ścieżką do pliku .lex, a w drugim analogicznie nazwę wraz ze ścieżką do pliku .dll. Standardowo ciąg Dictionary będzie miał wartość C:\Program Files\Common Files\Microsoft Shared\Proof\mssp_pl.lex, a ciąg Engine C:\Program Files\Common Files\Microsoft Shared\Proof\msppl32.dll. Po zamknięciu i ponownym otwarciu OE na liście rozwijanej języków pojawi się język polski.

Dla ułatwienia podaję zawartość gotowego pliku .reg, automatycznie wpisującego do rejestru powyższe dane:

Zawartość pliku .reg należy skopiować (pamiętając koniecznie o skopiowaniu również pustych linii na końcu, bez tego nie uda się wprowadzenie całości wpisu do rejestru), wkleić do pliku tekstowego, poprawić ścieżki i nazwy plików, zapisać z rozszerzeniem .reg, po czym dwukrotnie kliknąć na ten plik.

Uwaga: pliki słownika są produktem komercyjnym i ściągnięcie ich z internetu, skopiowanie od znajomego lub inne wejście w ich posiadanie bez posiadania ważnej licencji jest naruszeniem prawa. Osoba korzystająca z zamieszczonych tu porad ponosi całkowitą odpowiedzialność za ewentualne złamanie prawa związane ze zdobyciem i użyciem plików polskiego słownika niezgodnie z prawem.

5. Podpis i wrotka (tekst wprowadzający)

Podpis konfiguruje się w opcjach na zakładce Podpisy (ang. Signatures). Należy skonfigurować osobno podpis dla poczty, a osobno dla newsów, gdyż OE poprzedza delimiterem wyłącznie podpisy wstawiane w posty, w maile już nie (podpis dla maila musi zaczynać się od linii składającej się tylko z dwóch minusów i spacji – bardzo istotna jest spacja na końcu, podpis dla newsów z kolei nie może zawierać delimitera, gdyż zostanie on podwojony). Podpis skonfigurowany bezpośrednio w oknie opcji może zawierać znaki wyłącznie z bieżącej systemowej strony kodowej (w przypadku polskich systemów – Windows-1250), co uniemożliwia stosowanie podpisów wielojęzycznych.

Pobieżne testy z użyciem systemów opartych o jądro NT (Windows 2000 oraz XP) wykazały, że OE jest w stanie obsłużyć plik tekstowy z podpisem kodowany UTF-16LE (standardowo pliki tekstowe kodowane są z użyciem kodowania systemowego, notatnik dostarczany z Windows umożliwia wybór kodowania UTF-16LE – należy wybrać „Unicode” jako kodowanie). Dzięki użyciu unikodu podpis może zawierać znaki z dowolnego alfabetu. Najprawdopodobniej w przypadku systemów Windows opartych o DOS (9x oraz ME) ten sposób nie zadziała. W przypadku podpisu używającego formatowania (HTML) plik może zawierać znaki z dowolnego alfabetu, jeżeli zostaną zakodowane jako encje; ten sposób kodowania ma szansę bycia obsłużonym przez starsze wersje Windowsów. Podpis z pliku w formacie HTML powinien być wstawiany w okno kompozycji pracujące w trybie HTML, w przeciwnym razie zostanie utracone formatowanie (np. łamanie linii); po wstawieniu podpisu tryb pracy okna kompozycji można łatwo przełączyć na zwykły tekst.

Ponieważ OE zawsze wstawia podpis nad cytatem, zaznaczając klatkę „Dodaj podpis do wszystkich wysyłanych wiadomości” (ang. „Add signatures to all outgoing messages”) należy jednocześnie zaznaczyć klatkę niżej, by program nie dodawał podpisów do odpowiedzi i forwardów. W odpowiedziach podpis należy wstawiać ręcznie, ustawiając kursor na końcu listu. Zachowanie to jest poprawiane przez program OE Power Tool (odsyłacz poniżej) – po instalacji OEPT nie trzeba już zaznaczać dolnej klatki, gdyż program ten automatycznie przesunie sig na koniec.

Można zdefiniować wiele podpisów i do dowolnego konta można przypisać dowolny podpis zaznaczając go w górnym oknie, a następnie klikając na przycisk „Zaawansowane…” (ang. „Advanced…”) i zaznaczając klatkę przy odpowiednim koncie.

Program nie udostępnia możliwości konfiguracji wrotki (tekstu wprowadzającego). Zmienić wrotkę można dzięki zainstalowaniu OE Power Tool. OEPT również obsługuje wyłącznie znaki z bieżącej strony kodowej systemu.

Co to jest wrotka, co to jest sig, czyli z czego składa się treść wiadomości

Nie jest to kwestia stricte konfiguracji, ale wielu początkujących ma z tym problemy i utrudnia innym czytanie swoich listów, a jednocześnie naraża się na złośliwą reakcję i na to, że osoby znające rozwiązanie ich problemu mogą po prostu zniechęcić się do odpowiedzi na niechlujny post.

Dn. 15.06.2005 godz. 12.35 Jan Kowalski napisał na grupie pl.test co następuje:

> To jest tekst cytowany napisany oryginalnie przez
> Jana Kowalskiego, któremu odpowiadasz.

A to jest Twoja odpowiedź zamieszczona pod cytatem
- prawidłowo, czytelnie i zgodnie z Netykietą

-- 
A tu Twój podpis

Tekst czarny na żółtym tle to tekst wprowadzający, inaczej wrotka. Gdy kogoś cytujesz, zawsze zostawiaj tę wrotkę. OE wstawia ją automatycznie.

Tekst w kolorze czerwonym na jasnoszarym tle to cytat. Gdy komuś odpowiadasz, zostawiaj te fragmenty cytatu, które są niezbędne do zrozumienia, o czym dyskutujesz i do których się odnosisz w odpowiedzi. Nie zostawiaj całości cytatu bez potrzeby, ale też nie wycinaj za dużo (np. tylko po to, żeby koniecznie coś wyciąć).

Czarny tekst na ciemnoszarym tle to Twoja odpowiedź. Zawsze odpowiadaj pod cytowanym fragmentem, najlepiej bezpośrednio pod stwierdzeniem (zdaniem, fragmentem, akapitem), do którego się odnosisz. To znacznie przyspiesza czytanie i zrozumienie, o co Ci chodzi, a także ułatwia zrozumienie tym, którzy nie czytali całego wątku (na przykład znaleźli dany post w archiwum Google Groups link do str. zewnętrznej).

Szary tekst na burym tle na samym końcu to podpis albo inaczej sig. Przy odpowiadaniu nigdy nie należy cytować podpisu osoby, której odpowiadasz.

Więcej o tym, jak czytelnie pisać, co wycinać, a co zostawiać, jest omówione we Wskazówkach, jak czytelnie i estetycznie formatować listy (odsyłacz poniżej).

6. Dodatek: Bugi i niedoróbki powodujące kłopoty z ogonkami (nie tylko polskimi) i inne powodujące wysyłanie niepoprawnych listów.

Zasadniczo to ten rozdział nie jest dodatkiem, to reszta jest dodatkiem do opisu bugów, niedoróbek i błędnych założeń powodujących, że wysyłane listy mogą być niepoprawne technicznie i niezrozumiałe dla korzystających z innych programów. Przynajmniej niektóre z tych problemów są wprowadzone przez producenta celowo – do czego przyznaje się na swoich stronach. Celem tej strony nie jest wyszczególnienie każdego buga, każdej niedoróbki i każdej cechy przeszkadzającej użytkownikom – w internecie istnieją inne strony poświecone temu zagadnieniu, na przykład Wishlist for OE6 link do str. zewnętrznej (116 największych bugów, niedoróbek i braków, choć niektóre z nich – słownie kilka sztuk – zostały już usunięte). Oto najważniejsze i najbardziej przeszkadzające innym, które mieszczą się w kategorii obsługi różnych języków:

• Problemy z ogonkami

1. Bezsensowna i nieintuicyjna obsługa formatu UUEncode przy wysyłaniu
Opis buga: Wybranie formatu kodowania załączników jako UUEncode wyłącza wstawianie deklaracji kodowania w wysyłane listy, zaś znaki spoza US-ASCII w nagłówkach wysyłane są jak leci (w postaci 8-bitowej). W nagłówkach nie wolno wysyłać znaków w postaci 8-bitowej (patrz RFC 2822 link do str. zewnętrznej p. 2.2), zaś brak deklaracji charsetu nie pozwala na 100% dokładne wyświetlenie treści u odbiorców. Technicznie w liście bez deklaracji charsetu mogą być zawarte jedynie znaki z US-ASCII, wszystkie inne, np. polskie litery z ogonkami, są niedozwolone. Błędem jest to, że tak skonfigurowany OE pozwala w ogóle na wysłanie listu zawierającego znaki 8-bitowe i nawet nie ostrzega przed tym, że wysłany list będzie niepoprawny technicznie, a odbiorca lub odbiorcy potencjalnie mogą zobaczyć krzaki.
Metoda obejścia: Wybranie w opcjach kodowania MIME zamiast UUEncode (niestety domyślnej w przypadku ustawień wysyłania na grupy dyskusyjne), nieużywanie kodowania UUEncode z wyjątkiem specjalnych sytuacji – tylko podczas wysyłania listu z załącznikiem do odbiorcy, o którym się wie, że nie może odebrać załącznika kodowanego MIME; wówczas należy pamiętać, by treść (w tym ewentualnie fragment cytowany), nazwa nadawcy, temat ani żaden inny nagłówek nie zawierał znaków spoza US-ASCII.

2. Brak obsługi US-ASCII, brak umiejętności doboru najmniejszego wystarczającego charsetu i ustawianie dla odpowiedzi charsetu użytego w liście, na który odpowiadamy
Opis buga: Zgodnie z RFC 2046 link do str. zewnętrznej czytnik news lub klient poczty powinien stosować jak najwęższy charset z możliwych, czyli przykładowo dla listów pisanych bez polskich literek będzie to US-ASCII, dla listów zawierających tylko polskie litery – ISO-8859-2, i tylko dla listów zawierających znaki spoza tego kodowania – UTF-8. OE w ogóle nie pozwala na wysyłanie listów deklarujących charset US-ASCII, a także nie analizuje treści wysyłanego listu w momencie wysyłki (by sprawdzić, czy nie da się zastosować np. ISO-8859-2 zamiast UTF-8, bo autor usunął wszystkie fragmenty cytatu zawierające znaki nie dające się zakodować w ISO-8859-2 i w pisanej przez siebie treści również takich znaków nie użył), lecz zawsze stosuje bezmyślnie charset listu, na który się odpowiada.
Metoda obejścia: Trzeba w trakcie pisania sprawdzać, jakiego charsetu OE planuje użyć, i w miarę potrzeby przełączyć z UTF-8 na ISO-8859-2 (lub inne kodowanie według potrzeb). Możliwe jest użycie konwertera MIME-Proxy link prowadzi do podstrony dla obejścia tego problemu.

3. Niepoprawne wyświetlanie listów, w których deklarowane kodowanie treści to US-ASCII, zaś temat lub nadawca zakodowany jest z użyciem kodowania innego niż ISO-8859-1
Opis buga: Zdarzają się listy, w których np. temat zawiera znaki spoza US-ASCII, a treść nie. Przykładem są dyskusje na polskim Usenecie, gdy wątek został zapoczątkowany przez osobę używającą ogonków, a w dalszej części dyskusji włączyli się bezogonkowcy; w wyniku normalnego wycinania zbędnych cytatów z treści znikają polskie litery. OE wówczas zepsuje temat (i nadawcę, o ile w jego nazwie zawarte są polskie litery) stosując do niego kodowanie ISO-8859-1, w wyniku czego na belce wyświetlającej temat zamiast polskich liter (czy innych znaków narodowych spoza ISO-8859-1) pokazane zostaną krzaki. Efekt ten nie występuje, gdy treść czytanego listu ma deklarację ISO-8859-1, również gdy ma deklarację kodowania transportowego (content-transfer-encoding) 7bit, czyli wskazującą na faktyczny charset US-ASCII.
Metoda obejścia: Konieczne jest ręczne przełączenie kodowania z błędnie zastosowanego przez OE kodowania zachodnioeuropejskiego na właściwe (w polskich warunkach zwykle środkowoeuropejskie (ISO)). Możliwe jest użycie konwertera MIME-Proxy link prowadzi do podstrony dla obejścia tego problemu. Jeżeli nagłówki temat i nadawca są kodowane w różnych charsetach (np. nadawca w ISO-8859-2, a temat w UTF-8), nie ma możliwości obejścia w samym programie, jedynie użycie konwertera MIME-Proxy link prowadzi do podstrony umożliwia obejście tego problemu.

4. Niepoprawna obsługa odpowiedzi na listy z deklaracją charsetu treści jako US-ASCII
Opis buga: Gdy w OE użytkownik odpowiada na list z deklaracją charsetu US-ASCII, OE samoczynnie ustawi charset odpowiedzi na ISO-8859-1. Gdy w treści odpowiedzi znajdą się znaki spoza tego kodowania, OE przy wysyłaniu nie wyświetli okna o konflikcie charsetu (jak to się dzieje przy odpowiadaniu na list używający dowolnego innego kodowania i jak to zostało opisane w rozdziale „Co jeszcze warto zmienić, o czym jeszcze warto pamiętać?” p.2) dającego m.in. możliwość przerwania wysyłania i wyboru innego charsetu, lecz automatycznie wyśle list tak, jak jest, obcinając ogonki (i inne diakrytyki) lub zamieniając znaki narodowe na znaki zapytania, gdy systemowe tablice przekodowań nie obejmują tych kombinacji znaków.
Metoda obejścia: Trzeba pamiętać o kontrolowaniu i ewentualnej zmianie charsetu używanego w pisanym liście. Możliwe jest użycie konwertera MIME-Proxy link prowadzi do podstrony dla obejścia tego problemu.

5. Brak opcji kodowania „Automatyczny wybór” czy „Kodowanie deklarowane”
Opis buga: Gdy użytkownik przełączy ręcznie kodowanie wyświetlanego listu w oknie głównym programu, nie ma możliwości powrotu do kodowania deklarowanego. OE zapamiętuje wybrane przez użytkownika kodowanie nawet po zamknięciu programu. Jest to uciążliwe w przypadku czytania listów z różnym kodowaniem jednego z pól nagłówka i treści – ręczna zmiana kodowania zepsuje litery z diakrytykami i znaki specjalne albo w nagłówku, albo w treści. Nie ma możliwości prostego przywrócenia kodowania oryginalnego, deklarowanego w danym liście.
Metoda obejścia: Brak – można jedynie zapisać taki list jako plik .eml albo .nws, po czym go otworzyć dwukrotnie klikając na niego. W przypadku grup dyskusyjnych można też zresetować grupę i ściągnąć wszystko od nowa…

6. W oknie z nadawcami i tematami względnie drzewkiem postów widać krzaki
Opis buga: OE do wyświetlania nadawców i tematów listów w ww. panelu używa albo nieunikodowej czcionki systemowej zawierającej tylko znaki ze strony kodowej odpowiadającej regionowi ustawionemu w ustawieniach regionalnych, albo wyłącznie zakresu znaków odpowiadającego ustawionemu regionowi w przypadku czcionki unikodowej. Tylko listy, które w tematach i From: mają znaki z ustawionej w systemie strony kodowej, będą pokazane poprawnie.
Metoda obejścia: Brak. Bug ten ma nie istnieć w wersji z Windows Vista (a więc usunięcie tego buga bedzie wymagało kupna zupełnie nowego systemu operacyjnego.

7. Podpis tekstowy może zawierać wyłącznie znaki z bieżącej strony kodowej systemu
Opis buga: Jak w opisie (np. w polskim Windowsie nie można mieć tekstu po rosyjsku, pisanego cyrylicą, w zachodnim Windowsie nie można mieć tekstu zawierajacego polskie litery itd.)
Metoda obejścia: Patrz rozdział 5.

8. Brak obsługi kodowania ISO-8859-13 w systemach wcześniejszych od Windows XP SP2
Opis buga: Kodowanie ISO-8859-13 jest od 2000 roku obowiązującym kodowaniem dla języka litewskiego (i chyba łotewskiego), zatwierdzonym litewską normą państwową LST ISO/IEC 8859-13. Zastąpiło ono wcześniej używane kodowanie ISO-8859-4. Z tego powodu jest powszechnie spotykane w listach pisanych w językach bałtyckich, a jako że zawiera również komplet polskich liter, okazjonalnie spotykane jest w listach pisanych w języku polskim. Z uwagi na brak obsługi tego kodowania w wersjach Windows wcześniejszych od Windows XP SP2, OE ustawiony na domyślny charset inny niż Windows-1257 pokaże krzaki.
Metoda obejścia: Kodowanie ISO-8859-13 jest w bardzo dużym stopniu zgodne z Windows-1257 (zwanym w OE Windows Baltic). Podczas czytania listu kodowanego w ISO-8859-13 trzeba ręcznie przestawić kodowanie na Windows-1257. Pisząc można użyć kodowania Windows-1257, jedynie należy zwrócić uwagę (zwłaszcza przy wklejaniu tekstu ze strony www czy z edytora tekstowego w treść listu) na to, by w treści nie było znaków istniejących w Windows-1257, lecz nieistniejących w ISO-8859-13 – patrz tablica porównawcza charsetów Windows-1257 i ISO-8859-13 link prowadzi do podstrony. W systemie Windows 2000 można dodać częściową obsługę kodowania ISO-8859-13 modyfikując rejestr w trzech miejscach i kopiując jeden plik wzięty z Windows XP SP2: instrukcja link prowadzi do podstrony. Po wprowadzeniu tych zmian OE (oraz IE – dodatkowa korzyść!) potrafi prawidłowo wyświetlić list (IE – stronę www) kodowany w ISO-8859-13 i odpowiedzieć na niego z użyciem tego kodowania. Opcja kodowania ISO-8859-13 nie jest niestety dostępna na listach kodowań, więc przy pisaniu zupełnie nowego listu będzie kłopot z użyciem tego kodowania. Sposób zadziała również w systemach Windows XP bez SP2 i Windows 2003 Server, prawdopodobnie zadziała również na Windows NT 4, ale nie mam możliwości sprawdzenia. Możliwe jest użycie konwertera MIME-Proxy link prowadzi do podstrony dla obejścia tego problemu.

9. Brak obsługi kodowania ISO-8859-16
Opis buga: Kodowanie ISO-8859-16 jest stosunkowo nowym dodatkiem do rodziny charsetów ośmiobitowych ISO-8859, miało ono w założeniu zastąpić ISO-8859-2. W porównaniu z ISO-8859-2 zawiera znak Euro, prawidłowe cudzysłowy stosowane w języku polskim i wielu innych językach zachodniosłowiańskich, a także komplet liter z diakrytykami, używanych w języku rumuńskim. Charset ten jest na tyle niezgodny z ISO-8859-2 i Windows-1250, że nie ma możliwości odczytania listu kodowanego w tym charsecie programem nie obsługującym tego charsetu.
Metoda obejścia: W gołym OE można wybrać podczas pisania kodowanie „User defined” i wkleić tekst przekodowany do standardu ISO-8859-16 zewnętrznym konwerterem. W temacie nie wolno użyć żadnego znaku spoza US-ASCII, zaś na początku listu wypada umieścić informację, że treść jest zakodowana w ISO-8859-16. Analogicznie można ustawić dla czytanego listu kodowanie „User defined”, zapisać list na dysku twardym i przekodować go zewnętrznym konwerterem. Przy takim ustawieniu list zostanie zapisany tak, jak jest, a po otwarciu będzie wyświetlony z użyciem kodowania systemowego (któreś kodowanie Windows). Zazwyczaj optymalnym charsetem docelowym będzie UTF-8. Możliwe jest użycie konwertera MIME-Proxy link prowadzi do podstrony dla obejścia tego problemu. Na szczęście kodowanie ISO-8859-16 jest bardzo rzadko spotykane.

• Inne bugi i niedoróbki powodujące wysyłanie niepoprawnych listów

1. Nieprawidłowy delimiter
Opis buga: Zgodnie z dawno ustanowionymi zwyczajami podpis (sig) oddziela się od głównej treści sekwencją:
<nowa_linia><minus><minus><spacja><nowa_linia>
czyli
-- 
OE w wersji wcześniejszej niż 6.00.2800.1123 podczas wysyłania usuwa wszystkie spacje kończące linie, w tym i spację z delimitera. Przez to inne czytniki nie wyświetlają podpisu w zdefiniowany sposób ani nie wycinają go przy odpowiedzi. Netykieta zabrania cytowania cudzego podpisu.
Metoda obejścia: W przypadku OE 6.0 SP1 instalacja poprawki Q331923 link do str. zewnętrznej. W przypadku wcześniejszych wersji instalacja i konfiguracja OE Power Tool link do str. zewnętrznej.

2. Łamanie cytatów
Opis buga: Listy z różnych powodów powinny zawierać nie więcej niż 80 znaków w linii. OE podczas wysyłania łamie nie tylko linie wpisane przez użytkownika, ale również zacytowane linie. Wadą jest to, że łamiąc cytowane linie nie uzupełnia znaków cytowania, co zaburza strukturę listu i zmniejsza czytelność.
Metoda obejścia: Instalacja i konfiguracja OE Power Tool link do str. zewnętrznej. Bug ten nie wystepuje w XP SP2, gdy list pisany jest w format=flowed.

3. Lokalizacja znacznika odpowiedzi
Opis buga: Przyjęło się, że temat listu będącego odpowiedzią na inny list zaczyna się od Re: MS zdecydował się na zastąpienie tego uniwersalnego przedrostka, zrozumiałego na całym świecie i zalecanego przez RFC 2822 link do str. zewnętrznej p. 3.6.5, wariantami w różnych językach, np. Odp: lub SV: Inne programy nie rozumieją tego, a w przypadku programów pozwalających na konfigurację przedrostków odpowiedzi nie każdy musi wiedzieć, jak oznacza sie odpowiedź w innych krajach, i u nich posty z tak zaznaczoną odpowiedzią mogą być wyświetlone jako posty, w których zmienił się temat, albo nawet jako zaczynające nowe wątki.
Metoda obejścia: Zaznaczyć „W odpowiedzi używaj angielskich nagłówków”. W wersji 5.0 programu należy w tym celu zainstalować poprawkę link do str. zewnętrznej.

4. Niewstawianie znacznika cytowania (znaku „>” na początku każdej cytowanej linii) przy odpowiadaniu na listy w formacie zwykłego tekstu i używające kodowania treści Quoted-Printable
Opis buga: Jak w opisie. Wg MS jest to celowe działanie programu (choć żadne uzasadnienie tego zachowania nigdy nie zostało opublikowane). Patrz artykuł nr 168779 link prowadzi do podstrony.
Metoda obejścia: Należy ręcznie wstawiać brakujące znaki cytowania. Możliwe jest użycie OE Power Tool link prowadzi do podstrony dla obejścia tego problemu (ewentualnie konwertera MIME-Proxy link prowadzi do podstrony – do konwersji odbieranych listów tak, by treść była kodowana 8-bit).

5. Wstawianie podpisu w odpowiedziach w niewłaściwym miejscu
Opis buga: OE jest programem przystosowanym wyłącznie do tzw. top-postowania, czyli pisania odpowiedzi nad cytowanym tekstem. Na całym świecie na grupach dyskusyjnych bardzo powszechnie stosuje się bottom-postowanie, czyli pisanie odpowiedzi pod cytowanym tekstem, lub przeplatanie cytatu i odpowiedzi (tak jest przyjęte na przykład na grupach dyskusyjnych w języku polskim), analogiczne zasady panują w korespondencji mailowej z wyjątkiem korespondencji biznesowej wychodzącej z firm, w której stosunkowo rozpowszechnione jest top-postowanie. OE automatycznie wstawia podpis nad cytowanym tekstem.
Metoda obejścia: Instalacja i konfiguracja OE Power Tool link do str. zewnętrznej. Ewentualnie zaznaczenie w opcjach, by podpis nie był wstawiany automatycznie, lub nie był wstawiany automatycznie do odpowiedzi i listów przekazywanych dalej; wówczas należy podpis wstawiać ręcznie. W wersji XP SP2: patrz artykuł 886340 link do str. zewnętrznej.

6. Nieskracanie nagłówka References
Opis buga: Aby artykuły pisane na grupy dyskusyjne były prawidłowo umieszczone w wątkach, stosuje się prosty mechanizm listowania identyfikatorów (Message-ID) artykułów poprzednich w wątku. W przypadku długiego wątku lista ta staje się długa, co z kolei jest wbrew standardowi RFC 2822 link do str. zewnętrznej (p. 2.1.1), ograniczającemu długość jednej linii do 1000 znaków. Ograniczenie długości linii w tym konkretnym wypadku jest możliwe na dwa różne sposoby, albo przez usuwanie identyfikatorów pośrednich artykułów, albo przez przełamanie linii w określony sposób (tak, by dalsza część linii po przełamaniu zaczynała się od spacji), ale OE nie stosuje żadnego z nich, co czasem skutkuje niemożnością wysłania posta – serwer odrzuca post z komunikatem błędu w rodzaju „References too long” czy podobnym, wskazującym na zbyt długą linię.
Metoda obejścia: Instalacja i konfiguracja OE Power Tool link do str. zewnętrznej. Doraźne jednorazowe rozwiązanie to zapisanie wysyłanego posta jako plik (z rozszerzeniem .nws) i zamknięcie okna kompozycji, otwarcie zapisanego pliku w edytorze tekstowym (np. notatnik), znalezienie blisko początku pliku linii zaczynającej się od „References:”, usunięcie ze środka linii identyfikatorów wiadomości zostawiając co najmniej pierwszy i trzy ostatnie (identyfikatory wiadomości to są ciągi często przypadkowych znaków z małpą, przypominające adresy e-mail, w nawiasach trójkątnych, rozdzielone spacjami; należy usunąć również nawiasy trójkątne, w których umieszczony jest dany identyfikator, nie tylko sam identyfikator), zapisanie zmian, otwarcie pliku dwuklikiem (powinien otworzyc się w oknie kompozycji OE) i teraz powinno dać się wysłać. Należy pamiętać, że program nie zapamiętuje serwera news, na który chce się wysłać dany post, a zmiana serwera w oknie kompozycji powoduje skasowanie nazwy grupy. Opisana metoda nie zadziała u użytkowników systemów Windows Server 2003 i Windows XP SP2, którzy zainstalowali poprawkę 911567 link do str. zewnętrznej, a nie zainstalowali poprawki 918766 link do str. zewnętrznej i nie wprowadzili odpowiedniej zmiany w rejestrze.

7. Dodatek: Niedogodności programu nie będące bugami

1. Brak umiejętności doboru optymalnego (najwęższego możliwego) charsetu
Opis problemu: RFC 2046 link do str. zewnętrznej p. 4.1.2. zaleca stosowanie najwęższego możliwego charsetu, np. by używać deklaracji US-ASCII dla postów nie zawierajacych znaków spoza US-ASCII. Przyjęte też jest nieużywanie unikodu, gdy treść może być zakodowana w jednym z 8-bitowych charsetów ISO-8859-x. OE zawsze odpowiada w charsecie listu oryginalnego, czy to jest potrzebne, czy nie. Program w ogóle nie potrafi zadeklarować charsetu US-ASCII.
Metoda obejścia: W gołym OE brak. Możliwe jest użycie konwertera MIME-Proxy link prowadzi do podstrony dla obejścia tego problemu.

2. We współpracy z niektórymi przeglądarkami litery ze znakami diakrytycznymi i znaki specjalne zawarte w linkach mailto: nie są obsługiwane poprawnie
Opis problemu: Standard HTML pozwala na konstruowanie odsyłaczy uruchamiających okno kompozycji domyślnego mailera z już wstawionym adresem odbiorcy oraz wypełnionymi innymi częściami: tematem, treścią i ewentualnie innymi nagłówkami. Odsyłacz taki wygląda następująco: mailto:adres@server?subject=tytuł_maila&body=początek_treści_maila. Znaki spoza ASCII zawarte w tych linkach mogą ulec zepsuciu, efekt zależny jest od używanej przeglądarki – efekty zawierają się między pełną obsługą, przez obsługę tylko znaków z kodowania odpowiadającego ustawieniu regionalnemu (mogą wystąpić różne efekty w zależności od sposobu zapisania znaków spoza US-ASCII – jako znaki 8-bitowe, encje numeryczne czy ciągi hex), po brak obsługi. Problem polega na tym, że z jakichś powodów sposób użycia znaków spoza US-ASCII w linkach mailto jest nieunormowany (patrz RFC 2368 link do str. zewnętrznej p.2).
Metoda obejścia: Brak.

8. Dodatek: Inne bugi programu

1. Błąd „begin”
Opis buga: Umieszczenie w treści listu linijki zawierającej słowo „begin” i dwie spacje lub „begin”, spację i trzycyfrową liczbę z pewnego zakresu powoduje, że część listu począwszy od tej linijki nie jest widoczna dla użytkowników OE.
Metoda obejścia: W przypadku OE w wersji 6.0 SP1 i wcześniejszych instalacja i konfiguracja OE Power Tool link do str. zewnętrznej. W wersji 6.0 SP2 (tylko na Windows XP SP2) częściowo usuwa ten problem łata Q331923 link do str. zewnętrznej.

2. Pseudowątkowanie po temacie
Opis buga: Gdy OE napotka na artykuł nie zawierający References i o takim samym temacie, jak inny, wcześniejszy artykuł, traktuje ten późniejszy artykuł jako odpowiedź na wcześniejszy. Jest to szczególnie uciążliwe w przypadku grup testowych, na których wiele artykułów ma temat „Test” – OE wszystkie nowe artykuły o tym temacie łączy w jeden wątek.
Metoda obejścia: Brak.

9. Gdzie i kiedy nie używać polskich liter (ani innych znaków narodowych lub specjalnych)

Oprócz oczywistej sytuacji, gdy wiemy, że odbiorca nie będzie w stanie odczytać polskich (czy innych) liter – np. jest za granicą, korzysta z kafejek internetowych lub z uprzejmości gospodarzy i nie może skonfigurować komputera do wyświetlenia wszystkich znaków – bardzo zalecane jest nieużywanie żadnych takich znaków w nazwach załączników. Spowodowane jest to tym, że znaki spoza US-ASCII mogą być zakodowane na jeden z trzech sposobów:

Aby odbiorca mógł otworzyć załącznik, jego program musi obsługiwać użytą metodę kodowania. Brak obsługi danego sposobu kodowania u odbiorcy skutkuje zmianą nazwy załącznika – gdy list zawiera kilka załączników z opisem ich zawartości w treści, jest to bardzo uciążliwe. Innym problemem jest to, że oprócz zmiany nazwy pliku często zmieniane jest też rozszerzenie (na nic nie mówiące .dat, .att lub .bin), z czym mniej zaawansowany odbiorca sobie nie poradzi. Dodatkowo, nawet gdy program odbiorcy obsługuje metodę kodowania użytą przez nadawcę, w przypadku metod RFC dodatkowo jego system operacyjny i aplikacje używane do otwierania tego typu plików muszą obsługiwać znaki użyte w nazwie. Z kolei w przypadku załączników wysłanych bez kodowania nazwy (tryb Raw) znaki spoza US-ASCII w nazwie mogą zostać wyświetlone w przypadkowym kodowaniu (np. kodowaniu systemowym lub ISO-8859-1), skutkiem czego w nazwie będą krzaki. Nie istnieje proste, w pełni skuteczne rozwiązanie powyższych ograniczeń, jedyny sposób, który na 100% zadziała u wszystkich, to użycie wyłącznie znaków US-ASCII w nazwie załącznika.

Należy również pamiętać, że niektóre formaty plików co prawda pozwalają na umieszczenie w treści znaków narodowych, ale nie przenoszą informacji o użytym kodowaniu, przez co w wypadku przesłania takiego pliku jako załącznik u odbiorcy znaki narodowe mogą się nie wyświetlić prawidłowo. Najbardziej powszechny przykład to pliki tekstowe (o rozszerzeniu .txt). W typowym systemie Windows plik taki otwierany jest w systemowym Notatniku, w którym zawsze używane jest kodowanie systemowe i nie ma żadnej możliwości zmiany kodowania treści. Znaki narodowe będą pokazane prawidłowo tylko w sytuacji, gdy komputer odbiorcy używa tego samego kodowania systemowego, którego używa komputer nadawcy. Kodowanie systemowe zależy od locale systemowego (w przypadku korespondencji z osobami przebywającymi w innych krajach należy założyć, że locale nadawcy i odbiorcy będzie się różnić) oraz używanego systemu operacyjnego. Przed przesłaniem takiego załącznika należy się upewnić, że odbiorca będzie mógł zobaczyć znaki narodowe w treści.

10. Inne strony warte odwiedzenia

11. Na koniec…

…jeżeli OE jest jedynym czytnikiem, z którego kiedykolwiek korzystałeś lub korzystałaś (na zasadzie „Bo już jest w systemie”), zajrzyj na stronę czytniki.zamiast.net link do str. zewnętrznej i poczytaj o innych czytnikach oraz obejrzyj galerię zrzutów ekranu innych czytników. Dzięki temu naocznie się przekonasz, że istnieją różne inne czytniki, które na dodatek mają niekiedy znacznie większą funkcjonalność od OE i może stwierdzisz, że inny zawiera pewne potrzebne Tobie funkcje albo ładniej wygląda. Konfiguracja wybranych, popularniejszych mailerów i czytników news jest opisana w tym serwisie.

licznik